5 yếu tố chuyển dạ khi thai nhi đủ tháng là gì? Đây là câu hỏi được nhiều bà bầu quan tâm khi chuẩn bị bước vào thời điểm lâm bồn. Khi đến tuần cuối thai kỳ, không chỉ có các dấu hiệu chuyển dạ được quan tâm mà các yếu tố gây chuyển dạ cũng là điều khiến nhiều người băn khoăn. Khi biết được các yếu tố gây chuyển dạ sẽ giúp các bà bầu hiểu rõ hơn về quá trình chuyển dạ của mình và có cách chăm sóc sức khỏe tốt nhất, tránh được những ảnh hưởng nguy hiểm không mong muốn có thể xảy ra.Chuyển dạ là quá trình cuối cùng của mang thai, giúp thai nhi và nhau thai được đưa ra ngoài thông qua âm đạo. Trong quá trình chuyển dạ thai nhi và người mẹ bị ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác nhau, giúp quá trình chuyển dạ diễn ra dễ dàng nhanh chóng, tạo được sự thuận lợi cho thai nhi ra ngoài. Vậy các yếu tố gây chuyển dạ là gì? Mời mọi người cùng theo dõi 5 yếu tố chuyển dạ khi mang thai tháng cuối dưới đây, mời mọi người cùng theo dõi nhé.

1. Thế nào là cuộc chuyển dạ thường?

Trước khi tìm hiểu 5 yếu tố chuyển dạ khi thai nhi đủ tháng thì các mẹ bầu nên hiểu thế nào là chuyển dạ thường. Một cuộc chuyển dạ thường bao gồm nhiều yếu tố như:

  • Sản phụ đẻ được tự nhiên theo đường âm đạo sau một cuộc chuyển dạ xẩy ra bình thường.
  • Trong quá trình chuyển dạ không phải can thiệp bất cứ thuốc gì hoặc thủ thuật, phẫu thuật nào.
chuyển dạ thường là sinh tự nhiên

Chuyển dạ thường là quá trình thai nhi được đẩy ra ngoài tự nhiên. Ảnh: Internet.

Chỉ tiêu cụ thể đã được nêu ra để đánh giá một cuộc đẻ bình thường:

  • Người mẹ khoẻ mạnh không có bệnh cấp và mạn tính, không có dị tật và di chứng bệnh, không có tiền sử đẻ khó, băng huyết trước đó.
  • Mẹ bầu không có biến cố trong khi có thai lần này
  • Thai nhi đủ tháng, tuổi thai từ 38 – 41 tuần.
  • Mẹ bầu một thai – ngôi chỏm.
  • Bà bầu có các dấu hiệu chuyển dạ tự nhiên.
  • Cơn co tử cung bình thường theo sự tiến triển của chuyển dạ.
  • Nhịp tim thai ổn định trong suốt thời kỳ chuyển dạ.
  • Tình trạng ối bình thường, không đa ối, không thiểu ối, không vỡ ối non và sớm, nước ối không có phân su, không có máu
  • Thời gian chuyển dạ bình thường, trung bình 16 – 18 giờ.
  • Ngôi tiến triển tốt.
  • Thời gian rặn đẻ của sản phụ dưới 60 phút.
  • Thai sổ tự nhiên không cần can thiệp của các biện pháp khoa học.
  • Không phải dùng bất cứ thuốc gì, kể cả việc cho thở oxy.
  • Thai đẻ ra cân nặng trên 2500g, Apgar sau phút đầu phải từ 8 điểm trở lên.
  • Sổ nhau sau khi sinh bình thường dưới 30 phút, trong và sau sổ rau không băng huyết, không sót rau.
chỉ tiêu đánh giá đẻ thường

Chỉ tiêu đánh giá cuộc đẻ thường ở bà bầu. Ảnh: Internet.

2. 5 yếu tố chuyển dạ ở bà bầu

Khi chuyển dạ sinh con, sẽ có 5 yếu tố chuyển dạ tác động lên bà bầu và thai nhi, giúp đẩy thai nhi ra khỏi tử cung thông qua đường âm đạo dễ dàng gồm:

2.1. Prostaglandin (PG)

Các Prostaglandin là những chất có thể làm thay đổi hoạt tính co bóp của cơ tử cung. Sự sản xuất PGF2  và PGE2  tăng dần trong quá trình thai nghén và đạt tới giá trị cao trong nước ối, màng rụng và trong cơ tử cung vào lúc bắt đầu cuộc chuyển dạ đẻ.

Người ta có thể gây chuyển dạ bằng cách tiêm Prostaglandin dù thai ở bất kỳ tuổi nào. Sử dụng các thuốc đối kháng với prostaglandin có thể làm ngừng cuộc chuyển dạ.

2.2. Estrogen và Progesteron

Trong quá trình thai nghén các chất estrogen tăng nhiều lần tăng tính kích thích các sợi cơ trơn của tử cung và tốc độ lan truyền của hoạt động điện, cơ tử cung trở nên mẫn cảm hơn với các tác nhân gây cơn co tử cung, đặc biệt với oxytocin.

Estrogen làm tăng sự phát triển của lớp cơ tử cung và thuận lợi cho việc tổng hợp các prostaglandin từ màng rụng và màng ối.

Progesteron có tác dụng ức chế với co bóp của cơ tử cung. Nồng độ progesteron giảm ở cuối thời kỳ thai nghén làm thay đổi tỷ lệ Estrogen/progesteron ( tăng )là tác nhân gây chuyển dạ.

Estrogen và Progesteron gây chuyển dạ

Estrogen và Progesteron là 1 trong 5 yếu tố chuyển dạ quan trọng. Ảnh : Internet.

2.3. Oxytocin

Có sự tăng tiết oxytocin ở thuỳ sau tuyến yên của mẹ trong chuyển dạ đẻ.  Các đỉnh liên tiếp nhau của Oxytocin có tần số tăng lên trong quá trình chuyển dạ đẻ và đạt mức tối đa khi rặn đẻ.

Tuy vậy oxytocin không đóng vai trò quan trọng để gây chuyển dạ đẻ mà chủ yếu làm tăng nhanh quá trình chuyển dạ đang diễn ra.

2.4. Cơn co tử cung

Một trong 5 yếu tố chuyển dạ quan trọng là các cơn co tử cung. Lưu lượng trong động mạch tử cung giảm 30% khi cơn co tử cung đạt cực điểm, khi đó áp lực trong buồng ối vượt áp lực của hồ huyết ( 30mmHg) tuần hoàn gián đoạn trong khoảng 15-60 giây bởi sự chèn ép tĩnh mạch trở về.Tuy nhiên máu ở hồ huyết có dự trữ oxy để tạm thời cho thai và PO2 giữ ổn định ở 40mmHg.

Khi sổ thai, tần số và cường độ cơn co tử cung tăng phối hợp với cơn co thành bụng- lúc này áp lực buồng ối đạt đến 100-120mmHg, tuần hoàn động mạch tử cung, hồ huyết bị gián đoạn dẫn đến sự hạ thấp PO2 và tăng PCO2.

cơn đau co thắt chuyển dạ

5 yếu tố chuyển dạ không thể thiếu các cơn co thắt tử cung. Ảnh: Internet.

Đối với thai bình thường, cơn co tử cung bình thường trong chuyển dạ không ảnh hưởng đến thai bình thường. Nếu rau suy hoặc kém tưới máu, dẫn đến trao đổi oxy giảm, thai có thể suy mặc dù cơn co tử cung bình thường.

Thai yếu, thai kém phát triển, do dự trữ glycoza giảm nên thai chịu đựng kém với cơn co tử cung. Do vậy, sự bình thường của chuyển dạ phụ thuộc vào cơn co tử cung, thai, rau.

2.5. Yếu tố thai nhi

Thai vô sọ hoặc thiểu năng thượng thận thì thai nghén thường kéo dài, ngược lại nếu cường thượng thận sẽ gây đẻ non ở bà bầu.

3. Chăm sóc bà bầu chuyển dạ đúng cách

Sau khi theo dõi 5 yếu tố chuyển dạ ở bà bầu khi thai nhi đủ tháng thì mọi người cũng nên tìm hiểu cách chăm sóc sản phụ chuyển dạ hiệu quả. Cách tốt nhất khi chăm sóc bà bầu chuyển dạ là đưa đến trạm y tế, bệnh viện để được các bác sĩ theo dõi và chăm sóc chu đáo

Phải theo dõi quá trình chuyển dạ một cách toàn diện có hệ thống, phải thành thạo các thao tác chuyên môn, phải biết ghi và phân tích được một biểu đồ chuyển dạ để phát hiện các yếu tố bất thường trong theo dõi chuyển dạ, kịp thời gửi đi bệnh viện đảm bảo sự an toàn cho mẹ và con

chăm sóc bà bầu chuyển dạ

Lập kế hoạch chăm sóc bà bầu chuyển dạ đúng cách, an toàn. Ảnh: Internet.

Nếu sản phụ được quyết định đẻ tại cơ sở y tế người nữ hộ sinh cần phải chuẩn bị những dụng cụ tối thiểu cần thiết và đảm bảo vô khuẩn cùng với những dụng cụ để chăm sóc sơ sinh ngay sau đẻ. Nếu sản phụ đẻ tại nhà phải sử dụng gói đỡ đẻ sạch.

Khi đỡ đẻ, đỡ rau, kiểm tra rau, làm rốn sơ sinh phải thao tác đúng quy trình. Một số trường hợp phải bóc rau nhân tạo, kiểm soát tử cung, khâu tầng sinh môn cũng phải thao tác đúng quy trình và đảm bảo vô khuẩn mới hy vọng góp phần hạ tỷ lệ năm tai biến sản khoa. Phải sử dụng biểu đồ chuyển dạ cho mọi sản phụ khi chuyển dạ tại tất cả các tuyến.

Trên đây là 5 yếu tố chuyển dạ ở bà bầu khi thai nhi đủ tháng, hy vọng sẽ mang lại cho các chị em phụ nữ thêm nhiều kiến thức sinh sản bổ ích. Các yếu tố này sẽ giúp quá trình chuyển dạ diễn ra thuận lợi, đảm bảo an toàn cho sự ra đời của thai nhi. Chúc các mẹ bầu khỏe mạnh, quá trình vượt cạn an toàn thành công và hãy luôn đồng hành cùng chúng tôi để cập nhật thêm nhiều kiến thức bổ ích nhé.

Lan Hương tổng hợp