Các ông bố bà mẹ nên biết cách chăm sóc trẻ sơ sinh bị suy hô hấp và điều trị một cách khoa học đúng đắn sẽ giúp hạn chế tình trạng bệnh của trẻ. Bởi đây là một trong những bệnh mang đến nguy cơ tử vong hàng đầu cho trẻ. Theo thống kê cho thấy, tỷ lệ trẻ bị suy hô hấp ở nhóm trẻ sinh trước 28 tuần thai là hơn 80%, và cứ 3 trẻ sinh trước 34 tuần thai sẽ có 1 trẻ bị suy hô hấp.Sau đây, big.vn  sẽ chia sẻ với các mẹ thông tin về bệnh suy hô hấp ở trẻ sơ sinh và cách chăm sóc giúp các mẹ có thêm nhiều thông tin bổ ích.

Trẻ sinh non thường có nguy cơ bị suy hô hấp

Trẻ sinh non thường có nguy cơ bị suy hô hấp sau sinh. Ảnh:Internet

1. Suy hô hấp ở trẻ sơ sinh là gì?

Trẻ  bị suy hô hấp có biểu hiện triệu chứng: thở nhanh (trên 60 lần/phút), thở rên, rút lõm ngực, tím tái, phập phồng cánh mũi lúc sinh hoặc vài giờ sau sinh là dấu hiệu suy hô hấp. Trẻ sơ sinh dần dần đuối sức, dẫn đến nhịp thở chậm lại và ngưng thở.

Đối với những trẻ sinh non trước 34 tuần tuổi, có nhiều nguy cơ bị xẹp phổi dẫn đến suy hô hấp do không có đủ chất surfactan. Vì trong các tế bào phế nang, một loại có vai trò trao đổi khí, và một loại chuyên tổng hợp và dự trữ surfactant. Hai loại tế bào này chỉ bắt đầu biệt hóa từ tuần thai thứ 24, chủ yếu vào khoảng tuần thứ 34.

Ngoài việc thiếu surfactant, một nguyên nhân khác là cấu trúc phổi chưa hình thành đầy đủ khiến trẻ sơ sinh dễ bị suy hô hấp, do ấu trúc này thường hình thành sau tuần 30. Dẫn đến sự trao đổi khí có hiệu quả thấp vì nó xảy ra chủ yếu ở các tiểu phế quản. Bên cạnh đó việc trẻ sinh non, các cơ hô hấp cũng chưa phát triển đầy đủ, lồng ngực mềm nên phổi dễ bị xẹp.

 cách chăm sóc trẻ sơ sinh bị suy hô hấp

Trẻ thở nhanh, tím tái sau sinh vài giờ có dấu hiệu bị suy hô hấp. Ảnh:Internet

2. Nguyên nhân suy hô hấp ở trẻ

2.1 Di truyền

Nếu mẹ đã từng sinh con non tháng bị suy hô hấp, thì nguy cơ này ở lần sinh sau lên đến 90%. Căn bệnh suy hô hấp sơ sinh chiếm tỷ lệ cao ở người da trắng, đối với bé trai thường dễ bị và nặng hơn bé gái.

2.2 Mẹ bị tiểu đường

Mức đường huyết cao của mẹ khi mang bầu khiến hàm lượng insulin của thai cao hơn bình thường. Insulin kìm hãm sự trưởng thành tế bào phế nang sản xuất surfactan, khiến tỷ lệ sinh con suy hô hấp của các bà mẹ tiểu đường thai kỳ cao gấp 6 lần những phụ nữ khác.

Mẹ bị tiểu đường thai kỳ

Mẹ bị tiểu đường thai kỳ sinh con có nguy cơ suy hô hấp cao. Ảnh: Internet

2.3 Tổn thương chu sinh

Ngạt và xuất huyết trước sinh làm tăng nguy cơ suy hô hấp. Tình trạng thiếu ôxy máu và axit máu, tụt huyết áp… sẽ ức chế sự tổng hợp surfactant, phá hủy tế bào phế nang có nhiệm vụ trao đổi khí, dẫn đến suy giảm chức năng surfactant.

2.3 Sinh mổ

Nếu sinh mổ lúc bà mẹ chưa chuyển dạ, trẻ dễ bị thiếu surfactant và có lượng dịch trong phổi cao. Vì thực tế, quá trình chuyển dạ phóng thích các hoóc môn nhóm catecholamin và steroid, kích thích sản xuất và giải phóng surfactant, tăng tái hấp thu dịch phổi qua hệ bạch huyết phổi.

3. Điều trị và chăm sóc trẻ sơ sinh bị suy hô hấp

Suy hô hấp là hội chứng ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng hô hấp của trẻ, vì vậy việc đầu tiên khi điều trị bệnh là thông đường hô hấp cho bé, đặc biệt đối với những trẻ suy thở do sặc sữa hoặc sặc đờm dãi. Bên cạnh đó, cần cung cấp đủ năng lượng, điều trị các nguyên nhân gây ra suy hô hấp, bảo vệ thân nhiệt của trẻ, đảm bảo dinh dưỡng, hỗ trợ tuần hoàn và điều trị nhiễm trùng cho trẻ ngay khi trẻ bị bệnh.

Cung cấp lượng oxy kịp thời cho trẻ

Cung cấp lượng oxy kịp thời cho trẻ. Ảnh:Internet

Mẹ có thể sử dụng tay quấn vải hoặc các dụng cụ y tế chuyên dụng đề lau khô sạch miệng và họng của trẻ, nhanh chóng hút mũi cho trẻ. Do trẻ vừa mới sinh còn bé và sức khỏe yếu, sức đề kháng kém, đặc biệt là đối với trẻ sinh non. Vì vậy tất cả phải làm nhanh và nhẹ nhàng, tránh làm tổn thương niêm mạc miệng của trẻ.

Trong điều trị các triệu chứng suy hô hấp ở trẻ, các bác sĩ thường dùng thủ thuật Heimlich với trẻ trên 2 tuổi, ấn ngực vỗ lưng với trẻ dưới 2 tuổi,  và  có thể sử dụng khí dung Adrenaline 1%, Dexamethasone để điều trị giúp lưu thông khí tốt hơn.

Mẹ lưu ý, khi trẻ bị suy hô hấp thì lượng oxy bị thiếu hụt do đó cần kịp thời cung cấp oxy cho trẻ.

Sử dụng tới bình oxy để hỗ trợ thở cho trẻ suy hô hấp, nếu trẻ ngừng thở hoặc thở không tốt có thể sử dụng đến bóng Mask giúp trẻ thở tốt hơn. Nếu trẻ bị số cao trên 38 độ C cần phải giảm lượng tiêu thụ oxygen để tránh phát một số bệnh liên quan tới não, thần kinh và tim mạch. Duy trì cung lượng tim đầy đủ bằng dịch truyền, thuốc tăng co bóp tim…

Phòng ngừa viêm nhiễm trùng cho trẻ khi mắc suy hô hấp, vì nếu trẻ mắc viêm nhiễm trong quá trình điều trị, hiệu quả điều trị sẽ không cao, trẻ dễ có khả năng bị tái phát bệnh và điều trị lần sau sẽ vô cùng khó khăn. Do đó các dụng cụ hô hấp, các dụng cụ khác phải được vô trùng tuyệt đối. Các bậc phụ huynh nên chú ý khi trẻ có các triệu chứng suy hô hấp cần đưa trẻ tới ngay bệnh viện để được thăm khám và cấp cứu kịp thời.

Cần thăm khám bác sỹ ngay

Cần thăm khám bác sỹ ngay khi trẻ có dấu hiệu suy hô hấp. Ảnh:Internet

Để phòng và suy hô hấp ở trẻ sơ sinh, ngoài việc phát hiện sớm các bệnh lý thì cách chăm sóc trẻ sơ sinh bị suy hô hấp cũng rất quan trọng. Không được để trẻ bị lạnh, hạn chế cho trẻ nhỏ ra ngoài môi trường bị ô nhiễm, nhất là vào mùa đông. Đảm bảo cho trẻ bú mẹ nhiều, cho trẻ bú theo nhu cầu, đánh thức trẻ dậy cho bú khi bé ngủ quá 3 giờ, tránh trường hợp để trẻ ngủ li bì. Như vậy trẻ sẽ bị đói, bị hạ đường huyết, hạ thân nhiệt và có thể dẫn đến suy hô hấp.

Phạm Hà tổng hợp