Sinh con và chuyển dạ chảy máu là một biến chứng thường gặp, rất nguy hiểm, có thể dẫn đến những hậu quả rất nghiêm trọng nếu không kịp thời xử lý và hồi sức tốt, sản phụ có thể tử vong rất nhanh. Chảy máu trong chuyển dạ và sau đẻ bao gồm tất cả các trường hợp sản phụ bị chảy máu âm đạo vì bất kỳ nguyên nhân gì khi chuyển dạ, trước và sau khi thai ra khỏi tử cung trong vòng 6 giờ đầu sau khi đẻ.Chuyển dạ chảy máu là bệnh lý vô cùng nguy hiểm đối với tính mạng của mẹ cũng như của thai nhi, có thể dẫn đến tử vong nhanh chóng do mất máu, do vậy cần có thái độ xử trí nhanh chóng và dứt khoát. Cùng Big.vn theo dõi trong bài viết này để nắm cho mình thông tin cực bổ ích.

1. Chuyển dạ chảy máu

Chảy máu trong chuyển dạ và sau đẻ bao gồm tất cả các trường hợp sản phụ bị chảy máu âm đạo vì bất kỳ nguyên nhân gì khi chuyển dạ, trước và sau khi thai ra khỏi tử cung trong vòng 6 giờ đầu sau khi đẻ.

Đây là bệnh lý vô cùng nguy hiểm đối với tính mạng của mẹ cũng như của thai, có thể dẫn đến tử vong nhanh chóng do mất máu. Do vậy cần có thái độ xử trí nhanh chóng và dứt khoát.

Có thể chia ra làm hai giai đoạn:

  • Giai đoạn chuyển dạ khi thai chưa ra khỏi tử cung.
  • Giai đoạn sau đẻ khi thai hoặc cả rau thai đã ra khỏi tử cung.
ra máu báo là dấu hiệu chuyển dạ sắp sinh

Chảy máu trong chuyển dạ rất nguy hiểm cho mẹ bầu. Ảnh: Internet

2. Các nguyên nhân và cách xử trí khi thấy chuyển dạ chảy máu 

2.1 Rau tiền đạo

Chiếm khoảng 0,5-1% trong tổng số đẻ. Đó là tình trạng rau không bám hoàn toàn vào thân tử cung mà có một phần hay toàn bộ bánh rau bám vào đoạn dưới tử cung.

Triệu chứng:

Chảy máu đỏ tươi, thường có chảy máu ồ ạt trong rau tiền đạo trung tâm hoàn toàn. Chính vì vậy với sự góp sức của siêu âm, hiện nay thường có chỉ định mổ lấy thai sớm khi thai đủ tháng, không đợị chuyển dạ đẻ, để tránh nguy cơ chảy máu.

Xử trí:

  • Chỉ định mổ tuyệt đối trong trường hợp rau tiền đạo trung tâm, bán trung tâm, càng nhanh càng tốt, ngay cả khi thai đã chết.
  • Bấm ối để hạ thấp ngôi thai, thử cầm máu trong các trường hợp khác. Nếu sau bấm ối máu cầm thì tiếp tục theo dõi cuộc chuyển dạ, nếu máu không cầm thì phải mổ lấy thai.
  • Trong khi mổ nếu diện rau bám chảy máu máu thì phải khâu cầm máu bằng các mũi catgut chữ X hoặc U. Nếu không cầm máu được phì phải thắt động mạch tử cung hoặc đông mạch hạ vị hoặc thậm chí cắt tử cung bán phần thấp để cứu mẹ.
  • Nếu đẻ đường dưới, trong thời kỳ sổ rau nếu chảy máu phải bóc rau nhân tạo và kiểm soát tử cung, lưu ý đoạn dưới, cho các thuốc co hồi tử cung để cầm máu. Trong trường hợp không cầm được máu có khi phải mổ để cắt tử cung bán phần thấp hoặc thậm chí cắt tử cung hoàn toàn.
  • Mẹ cần dược theo dõi và truyền máu nếu có thiếu máu.
Chuyển dạ chảy máu do rau không bám hoàn toàn vào thân tử cung

Chuyển dạ chảy máu do rau không bám hoàn toàn vào thân tử cung. Ảnh: Internet

2.2 Rau bong non

Rau bong non là rau bám đúng vị trí nhưng bong trước khi sổ thai, thường hay gặp ở các bệnh nhân có tiền sản giật, nhưng đôi khi có thể gặp ở các trường hợp sau sang chấn.

Triệu chứng:

  • Do bệnh thường gặp trên bệnh nhân tiền sản giật, nên có các triệu chứng như phù, cao huyết áp, đau đầu, nhìn mờ….
  • Tăng trương lực cơ bản của cơ tử cung, thậm chí cơ tử cung co cứng như gỗ trong trường hợp thể nặng. Chiều cao đáy tử cung cao dần lên.
  • Tim thai biến động, thậm chí mất tim thai tuỳ theo thể của bệnh.
  • Chảy máu âm đạo, có thể máu đỏ tươi hoặc máu loãng, hồng do lẫn với nước ối.
  • Thăm âm đạo, trong trường hợp ối chưa vỡ sẽ thấy đầu ối phồng và rất căng.

Xử trí:

  • Nguyên tắc lấy thai ra càng nhanh càng tốt để tránh tổn thương nặng cho tử cung
  • Trong trường hợp thể nhẹ, nếu cổ tử cung mở hết, đầu lọt thì có thể cho bệnh nhân đẻ nhanh bằng can thiệp Forceps.
  • Còn trong các trường hợp khác thì nên mổ lấy thai càng sớm càng tốt, thậm chí ngay cả khi đã mất tim thai, để cố gắng bảo tồn tử cung, vì trong rau bong non thì tổn thương tại tử cung nhiều khi không tương xứng với các triệu chứng lâm sàng.
  • Trong khi mổ lấy thai phải xác định tổn thương tại tử cung, nếu tử cung bị bầm tím nhiều, chảy máu thì nên cắt tử cung bán phần thấp.
  • Trong các trường hợp muốn bảo tồn tử cung phải rất cẩn thận sau khi đã loại trừ chắc chắn nguy cơ chảy máu.
Rau bong non l

Rau bong non là cũng là nguyên nhân gây chảy máu chuyển dạ. Ảnh: Internet

2.3 Vỡ tử cung

Thường gặp trên những bệnh nhân có dấu hiệu bất tương xứng giữa thai nhi và khung chậu, có bất thường tại khung chậu, có sẹo mổ cũ tại tử cung, dùng các thuốc tăng co trong khi chuyển dạ. Đây là một tai biến sản khoa, thường xảy ra do không được kiểm soát chặt chẽ trong quá trình chuyển dạ.

Triệu chứng lâm sàng:

  • Bệnh nhân thường có dấu hiệu doạ vỡ tử cung trước đó, trừ các trường hợp có mổ cũ. Đó là cơn co tử cung mau, mạnh, cường tính, làm bệnh nhân đau nhiều, hốt hoảng, đoạn dưới tử cung kéo dài lên cao, dấu hiệu Bandl- Formelle. Nếu phát hiện được trong giai đoạn này để can thiệp kịp thời thì sẽ rất nhẹ nhàng và an toàn cho cả mẹ và con. Nhưng nếu không phát hiện ra thì sẽ dẫn đến vỡ tử cung thật sự:
  • Bệnh nhân đột nhiên thấy đau chói lên rồi sau đó dịu đi, nhưng sau đó bệnh nhân sẽ dần dần đi vào choáng do mất máu
  • Các dấu hiệu doạ vỡ tử cung biến mất, tim thai mất.
  • Sờ có thể thấy các phần của thai nhi ở ngay dưới da bụng.
  • Âm đạo chảy máu đỏ tươi.
  • Thăm âm đạo thấy ngôi tụt lên cao, thậm chí không xác định được ngôi nữa.

Xử trí:

  • Mổ cấp cứu ngay càng nhanh càng tốt, cả khi mẹ bị choáng, tim thai đã mất. Có thể vừa mổ vừa hồi sức, truyền máu.
  • Tuỳ theo tổn thương và nhu cầu sinh đẻ của mẹ mà có thể khâu bảo tồn tử cung hoặc cắt tử cung.
Vỡ tử cung

Vỡ tử cung thường gặp trong quá trình chuyển dạ. Ảnh: Internet

2.4 Chảy máu do đứt mạch máu ở màng rau

Đây là trường hợp hiếm gặp nhưng có bệnh cảnh lâm sàng giống với các trường hợp rau tiền đạo.

Triệu chứng: Chảy máu âm đạo đỏ tươi, không có các triệu chứng khác đi kèm.

Xử trí: Trong trường hợp chưa vỡ ối có thể bấm ối, để cầm máu. Nếu không có kết quả thì mổ lấy thai.

Trên đây chúng tôi vừa đưa ra những nguyên nhân cũng như các cách xử trí nếu thấy chuyển dạ chảy máu. Lời khuyên dành cho bạn: Phải luôn có người nhà bên cạnh khi chuyển dạ. Chọn bệnh viện và bác sĩ, nữ hộ sinh giỏi đã quen thuộc với tình hình sức khoẻ của bạn qua những lần khám thai trước đó. Trong những tháng cuối thai kỳ, nếu xảy ra bất cứ hiện tượng chảy máu nào, dù rất ít cũng phải thông báo ngay cho bác sĩ ngay để kiểm tra. Nếu đã được chuẩn bị cẩn thận, có hướng xử lý cầm máu kịp thời thì bạn có thể vượt qua cơn nguy hiểm một cách nhẹ nhàng mà không để lại tai biến nào.

Việt Thư tổng hợp