Ngày nay, lựa chọn phương pháp sinh mổ để tránh những biến chứng hay khó khăn trong quá trình sinh sản được nhiều sản phụ áp dụng. Việc chăm sóc sức khỏe sau sinh mổ cho mẹ và bé thường  được xem xét kỹ lưỡng hơn.  Bởi sản phụ sau khi mổ sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc hồi phục sức khỏe hơn sản phụ sinh thường. Tùy thuộc vào mỗi ca phẩu thuật hay tình trạng sức khỏe mà dẫn đến quá trình hồi phục của các sản phụ cũng khác nhau và gây ra một số ảnh hưởng tâm lý nhất định. Vậy đâu là những phương pháp pháp chăm sóc sức khỏe sau sinh mổ cho sản phụ và bé một cách an toàn?

1. Tình trạng sức khỏe sau sinh mổ của sản phụ

So với những ca sinh thường, sinh mổ tiềm ẩn nhiều rủi ro như mẹ dễ bị nhiễm trùng, nguy cơ bị băng huyết, mất máu. Không những thế, trẻ sinh theo phương pháp đẻ mổ có sức đề kháng kém hơn do không được nhận những lợi khuẩn khi đi qua  âm đạo của mẹ.

Bên cạnh đó, sản phụ đẻ mổ cần thời gian hồi phục lâu hơn, thông thường từ 2-4 tuần mới hồi phục hoàn toàn. Trong khi đó sau khi sinh thường, sản phụ có thể chăm sóc con ngay.

mẹ và em bé vừa chào đời

Sinh mổ sức khỏe mẹ sẽ chậm hồi phục hơn so với sinh thường. Ảnh: Internet

Vì vậy những mẹ sinh mổ cần đặc biệt lưu tâm đến vấn đề chăm sóc, kiêng cữ và dinh dưỡng sau sinh để vết mổ nhanh khô, mau hồi phục và tránh được những biến chứng có liên quan.

Ngày đầu tiên, sau khi được chuyển về phòng hồi sức, mẹ sẽ được các bác sĩ và nhân viên y tế theo dõi tình trạng sức khỏe, dùng thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh, truyền dịch.

Khi tình trạng sức khỏe ổn định và mẹ đã hồi tỉnh sau gây mê, có thể cử động chân tay tốt sẽ được chuyển ra phòng chăm sóc bình thường. Lúc này, người nhà có thể vào thăm và hỗ trợ chăm sóc mẹ.

mẹ cho bé bú

Cần theo dõi kỹ tình trạng sức khỏe của mẹ và bé sau khi sinh mổ. Ảnh: Internet

2. Những phương pháp chăm sóc sức khỏe sau sinh mổ mẹ nên biết

2.1. Chế độ dinh dưỡng cho mẹ

Sau sinh mổ, cơ thể sẽ hấp thụ các chất dinh dưỡng qua bữa ăn hằng ngày để tăng tiết sữa, đồng thời giúp mẹ sớm phục hồi sức khỏe sau sinh, giúp vết mổ mau lành.

Trong 24h sau sinh, mẹ chỉ nên uống nước lọc, nước đường, ăn cháo loãng cho tới khi xì hơi mới bắt đầu ăn đặc, và nên ăn những đồ mềm lỏng. Từ ngày 2 trở đi, các mẹ ăn uống như bình thường, không nên kiêng cữ quá mức. Nên tăng cường thức ăn giàu đạm và canxi, đồng thời uống nhiều nước để có nhiều sữa cho con bú và tránh táo bón.

Lưu ý không dùng các loại thực phẩm dễ gây tiêu chảy hoặc dị ứng, gây sẹo lồi như thịt gà, thịt bò, hải sản, rau muốn… Tránh những chất có đường, đậu tương và các thực phẩm tinh bột để tránh đầy hơi thêm.

món cháo cho mẹ sau sinh

Sau sinh mổ mẹ nên ăn cháo loãng để nhanh phục hồi sức khỏe. Ảnh: Internet

Đặc biệt, trong quá trình lành vết mổ thì các loại vitamin A, B, C có trongcam, quýt, bưởi, cà rốt có vai trò iểm soát viêm nhiễm vết mổ tôt hơn; Vitamin K và các yếu tố vi lượng như canxi, kẽm, sắt, đồng có trong trứng sữa có vai trò chính trong việc cầm máu, tạo máu và làm lành vết mổ; Protein là nguyên liệu chính tạo ra tế bào mới hình thành nên lớp da non và làm lành vết mổ nhanh hơn cho mẹ.

2.2. Tập vận động sớm

Dù sau sinh việc di chuyển, đứng hay ngồi khá khó khăn với mẹ thậm chí là khiến mẹ đau đớn, nhưng đừng vì vậy mà nằm nhiều trên giường. Lúc này, mẹ nên nhờ sự giúp đỡ từ người thân để cử động tay chân nhẹ nhàng hoặc ngồi dậy. Sau khi ống thông tiểu được lấy ra, mẹ hãy cố gắng từ từ xuống giường để tập đi bộ.

Việc vận động, đi bộ ngắn giúp các chức năng bình thường của cơ thể hồi phục nhanh hơn, cũng như giảm nguy cơ mắc biến chứng sau phẫu thuật như dính ruột, tắc mạch máu… Ít hoặc lười vận động sau sinh mổ làm cho nhu động ruột chậm hồi phục, từ đó dẫn đến chứng táo bón rất khó chịu ở chị em sản phụ.

tập vận động sau khi sinh

Tập vận động sau khi sinh để vết mổ không bị dính. Ảnh: Internet

Tuy vậy, các mẹ chỉ nên bắt đầu vận động sau 1 ngày sinh mổ, vì trong khoảng thời gian này, các loại thuốc mê được dùng trong phẫu thuật có thể vẫn còn tác động lên chân, hoặc làm cho sản phụ bị chóng mặt, choáng váng sẽ dễ gặp nguy hiểm do ngã, ngất…

Ngoài ra, các mẹ siêng vận động cũng nên nhớ rằng, dù tập thể dục sẽ rất tốt và thúc đẩy nhanh quá trình hồi phục sau sinh, nhưng nếu sinh mổ thì chị em vẫn cần từ 4 – 6 tuần sau sinh mới được tập luyện trở lại với những bài tập nhẹ nhàng.

2.3. Cho bé bú mẹ ngay khi có thể

Để chăm sóc sức khỏe sau sinh mổ tốt nhất được các chuyên gia sức khỏe sinh sản khuyên, mẹ hãy cho con bú ngay khi có thể và cho bú đúng cách. Tốt nhất, mẹ nên cho bú sau 6-8 tiếng đối với sản phụ sinh mổ, vì lúc này sữa non có chứa nhiều chất dinh dưỡng nhất, chứa nhiều chất đề kháng cung cấp các chất thiết yếu cho sự phát triển của trẻ sơ sinh và tăng cường miễn dịch cho trẻ.

mẹ cho bé bú

Sau sinh mổ từ 6-8 tiếng mẹ nên cho bé bú. Ảnh: Internet

Bên cạnh đó, cho bé bú sớm không chỉ giúp gắn kết tình mẫu tử, tăng sức đề kháng cho bé mà còn giúp tử cung của mẹ mau phục hồi, giảm nguy cơ băng huyết sau sinh.

Để tránh ảnh hưởng vết mổ, các mẹ nên nhờ chồng hay người thân trợ giúp để đỡ bé bú ở tư thế thoải mái nhất cho cả 2 mẹ con. Đừng ngần ngại vất vả hay sợ hỏng bầu ngực, bởi không gì có thể tốt hơn sữa mẹ ngay lúc này.

2.4. Vệ sinh cơ thể và vết mổ sau sinh

Với quan niệm người xưa, chăm sóc sức khỏe mẹ sau sinh đôi khi quá phần kiêng cữ như: 1 tháng sau mới tắm gội, đánh răng… khiến nhiều mẹ khó có thể sớm phục hồi về sức khỏe. Trong thời gian nằm viện, mẹ sẽ được y tá chăm sóc vết mổ. Thông thường khoảng 3-5 ngày, vết mổ sẽ khô.

Khi về nhà, mẹ sẽ được các bác sỹ khuyên kỹ lưỡng về việc tắm gội bằng nước ấm, chải răng bằng bàn chải mềm và nhẹ nhàng, không được ngâm mình trong bồn nước, chỉ nên tắm vòi hoa sen và tắm nhanh. Sau khi tắm, lau sạch vết mổ cho khô rồi mới mặc quần áo. Tuyệt đối không băng kín vết mổ, không tự ý dùng thuốc kháng sinh đắp lên vết mổ.

tắm gội sau sinh đúng cách

Vệ sinh cơ thể và vết mổ sau sinh đúng cách để vết thương nhanh lành. Ảnh: Internet

Lựa chọn phương pháp sinh mổ, mẹ sẽ đối diện với nguy cơ nhiễm trùng vết mổ khá cao. Vì vậy trong quá trình chăm sóc, hồi phục, cũng cần theo dõi cơ thể, chú ý đến những dấu hiệu như: Vết mổ nóng, sưng, tấy đỏ hoặc tiết dịch bất thường, vết mổ hoặc đau nhói thường xuyên, sản dịch có mùi hôi, sốt cao trên 39 độ C…  để kịp thời liên hệ bác sỹ, nhằm đảm bảo an toàn cho mẹ và bé.

Ngoài việc chú ý đến cách vận động, dinh dưỡng sau khi sinh thì sự chăm sóc, động viên, khích lệ của bố bé và người thân trong gia đình sẽ là liều thuốc bổ quí giá hơn cả đối với việc chăm sóc sức khỏe sau sinh mổ của mẹ. Chúc các mẹ bỉm  nhanh chóng khỏe mạnh trở lại sau khi sinh để có thể chăm sóc cho bé con!

Phạm Hà tổng hợp