Tâm lý trẻ trên 1 tuổi liệu có những khác biệt nào so với độ tuổi trước đó hay không? Và các bậc làm cha mẹ cần phải làm gì và áp dụng các phương pháp gì để có thể thấu hiểu và nắm bắt tâm lý của bé một cách dễ dàng hơn?  Big.vn sẽ cùng bạn chia sẻ với bài viết dưới đây, để chúng ta cùng tìm hiểu những đặc trưng phát triển về vận động, giao tiếp, hoạt động tay, ngôn ngữ, cảm xúc, nhận thức, cũng như tính cách của trẻ trong giai đoạn tuổi này, nhằm có hướng giáo dục phù hợp nhé.

1. Các mốc phát triển ở tâm lý trẻ trên 1 tuổi mẹ cần nắm bắt

1.1 Mốc phát triển về vận động

Trẻ độ tuổi từ 1 đến 2 đã bắt đầu chập chững biết đi. Từ 2 tuổi trở đi, trẻ mới biết di chuyển nhiều hơn, vì khi này, các cơ và kỹ năng vận động chân, tay trở nên linh hoạt hơn. Đến 3 tuổi, trẻ đạt đến cột mốc nhất định trong cách chơi, học tập/ bắt chước, tập nói, hành xử và di chuyển – như bò, đi bộ, hoặc nhảy.

trẻ đọc sách về trái cây

Trẻ trên 1 tuổi có nhiều bước phát triển về mọi lĩnh vực tâm lý. Ảnh: Internet

1.2 Mốc phát triển về ngôn ngữ

Sự phát triển về ngôn ngữ trong tâm lý trẻ trên 1 tuổi có những bước tiến quan trọng thể hiện ở việc: Từ các tiếng đơn lẻ, trẻ dần hình thành được các cụm từ, câu đơn giản. Ngoài ra, trẻ 2 – 3 tuổi còn có thể hiểu, làm theo được các hướng dẫn, chỉ dẫn đơn giản của người lớn.

1.3 Mốc phát triển về kỹ năng xã hội

Ở phương diện giao tiếp xã hội, những kỹ năng phát triển đầu tiên thể hiện ở trẻ trên 1 tuổi có thể kể đến như nụ cười đầu tiên khi gặp người lạ, vẫy tay chào “tạm biệt”, chia sẻ đồ chơi với những người bạn đầu đời,…Mỗi trẻ sẽ phát triển các kỹ năng xã hội này ở một mức độ, hình thức khác nhau.

bé gái cười với một người phụ nữ

Sự phát triển kỹ năng xã hội trong tâm lý trẻ trên 1 tuổi thể hiện ở nụ cười của trẻ khi gặp người lạ. Ảnh: Internet

1.4 Mốc phát triển về cảm xúc

So với giai đoạn sơ sinh, tâm lý trẻ trên 1 tuổi có nhiều khác biệt rõ rệt ở mặt thể hiện cảm xúc. Cụ thể, trẻ 1 – 3 tuổi bắt đầu cho thấy khả năng tự lập tốt hơn, xuất hiện hành vi từ chối/ phản đối, hoặc ương bướng, không nghe lời (khủng hoảng tâm lý tuổi lên ba).

Nhất là đến độ tuổi đi nhà trẻ, một số bé có biểu hiện lo âu vì phải chia xa mẹ. Mức độ lo âu này khác nhau tùy mỗi trẻ, tăng dần đến khoảng giữa giai đoạn mầm non (4 – 5 tuổi), sau đó thì giảm dần, để chuẩn bị thích nghi với môi trường cấp 1 (6 tuổi).

1.5 Đặc trưng về tính cách ở trẻ trên 1 tuổi

Có thể kể đến một số đặc điểm phát triển tính cách ở trẻ sau giai đoạn sơ sinh như sau:

  • Trẻ phát triển dần sự tự tin, độc lập, hướng đến mục tiêu cụ thể, làm cho bằng được.
  • Trẻ không ngừng khám phá, hiếu kỳ, tò mò về những điều mới lạ, câu hỏi “tại sao…?” luôn xuất hiện khiến người lớn phải điên đầu!
  • Trẻ thích gần gũi với bố mẹ/ người chăm sóc, thích nghe những lời khen ngợi, động viên, khuyến khích, đập tay hoan hô,…
  • Khi không hài lòng điều gì, trẻ dễ mè nheo, khóc hờn dỗi, ương bướng.
tâm lý trẻ trên 1 tuổi phát triển sự độc lập

Trẻ trên 1 tuổi dần phát triển sự tự tin và độc lập. Ảnh: Internet

 

1.6 Đặc trưng về nhận thức trong tâm lý trẻ trên 1 tuổi

Trẻ 1 – 3 tuổi bắt đầu hình thành và phát triển nhận thức về bản thân và môi trường xung quanh mình. Trẻ mong muốn khám phá những vật thể mới lạ, những con người mới lạ với sự độc lập biểu hiện rõ rệt hơn. Bên cạnh đó, khoảng 15 – 18 tháng tuổi, trẻ đã có thể nhận ra hình ảnh của mình trong gương, biết bắt chước hành vi của người khác – đặc biệt là nét mặt, cử chỉ của người lớn và trẻ lớn hơn.

bé trai học chữ

Tâm lý trẻ trên 1 tuổi thích khám phá môi trường xung quanh mình. Ảnh: Internet

Trẻ giai đoạn tập đi cũng có thể nhận ra tên của những người, vật thể quen thuộc với mình, phân biệt được một số hình dạng/ màu sắc, biết chơi giả vờ/ đóng vai,…Càng đến độ tuổi lớn hơn, nhận thức của trẻ về chính bản thân mình càng trở nên hoàn thiện. Biểu hiện điển hình nhất là, trẻ sử dụng nhiều hơn các đại từ “cháu”, “con”, “của con”,…

2. Bố mẹ cần làm gì để phát triển toàn diện tâm lý trẻ trên 1 tuổi?

Dưới đây là những việc bố mẹ có thể làm để giúp trẻ trong độ tuổi này phát triển toàn diện về tâm lý lẫn thể chất:

  • Đọc sách đơn giản, có tranh ảnh minh họa thu hút cho con nghe mỗi ngày, hoặc tối trước khi đi ngủ.
  • Thường xuyên yêu cầu trẻ đi tìm một đồ vật cho bố mẹ, hoặc tập đặt tên cho các đồ vật đó, hay thậm chí gọi tên bộ phận cơ thể mình.
  • Tìm những trò chơi phù hợp với độ tuổi của con. Chẳng hạn như: Phân loại hình dạng, phân loại màu sắc đơn giản, câu đố đơn giản, điền từ vào bài thơ,…
  • Khuyến khích, tạo điều kiện cho con khám phá những điều mới lạ xung quanh mình.
kể chuyện cho bé nghe

Thường xuyên đọc sách cho con nghe trước khi ngủ. Ảnh: Internet

  • Giúp con phát triển ngôn ngữ bằng cách nói chuyện thường xuyên với con, bỏ lửng câu nói và yêu cầu con tiếp tục hoàn thiện câu nói đó. Ví dụ: Bạn chỉ vào một cái chai, nói “Đây là cái chai” nhiều lần. Sau đó, bỏ lửng câu nói “Đây là cái…” rồi yêu cầu con điền tiếp từ vào câu nói đó.
  • Tập con tự ăn, tự bảo quản đồ chơi của mình để gia tăng hoàn thiện tính độc lập.
  • Luôn nói rõ hướng dẫn, yêu cầu dành cho con, để con biết rõ mình cần làm gì, như thế nào.
  • Hạn chế trừng phạt. Áp dụng kỹ thuật phạt “time-out” và “time-in” phù hợp.
  • Đừng tiếc những lời khen ngợi, vỗ tay hoan hô khi con làm được điều gì đó thành công.
nữ bác sỹ đang chơi cùng bé 1 tuổi

Tìm đến bác sĩ nhi khoa khi phát hiện dấu hiệu phát triển bất thường của con. Ảnh: Internet

Ngoài những gợi ý giáo dục trên, bố mẹ cũng cần theo dõi thường xuyên sự phát triển của con. Ngay khi phát hiện những dấu hiệu bất thường ở tâm lý trẻ trên 1 tuổi dưới đây, hãy đến bác sĩ nhi khoa để được tư vấn hướng can thiệp phù hợp:

  • Trẻ không bò, không thể đứng dù có hỗ trợ
  • Trẻ không tìm được những món đồ mà bé thấy người khác giấu đi
  • Trẻ trên 2 tuổi vẫn không nói được một số từ đơn giản như “baba”, “mama”, không vẫy tay chào tạm biệt, không biểu hiện lắc đầu
  • Trẻ không giao tiếp mắt
  • Trẻ không chỉ vào đồ vật bằng ngón tay trỏ
  • Trẻ đột ngột mất đi những kỹ năng mà mình đã có được ở giai đoạn tuổi trước đó

Sự phát triển tâm lý trẻ trên 1 tuổi có rất nhiều khác biệt so với độ tuổi sơ sinh trước đó. Đặc biệt là sự xuất hiện các nét đặc trưng thể hiện ở các phương diện kỹ năng vận động, cảm xúc, giao tiếp, nhận thức, tính cách,…Bố mẹ cần nắm bắt kỹ càng các đặc điểm này, để tìm ra phương pháp dạy trẻ những kỹ năng cần thiết, phù hợp, giúp con phát triển toàn diện mai sau.

Trúc Nguyễn – Tổng hợp

Liên hệ quảng cáo: 0936675916 – Mr Long
Liên hệ quảng cáo: 0936675916 – Mr Long